ဩဂုတ် ၁၈၊ ၂၀၂၆ | New Day Myanmar
အမေရိကန်နဲ့ အီရန်ကြား ရက် ၆၀ ကြာ ယာယီအပစ်ရပ်သက်တမ်း ကုန်ဆုံးသွားပြီး အီရန်ဘက်က အပြည့်အဝ ထိုးစစ် စစ်ရေးအနေအထားကို ပြောင်းလဲနိုင်တယ်လို့ သတိပေးလာတာကြောင့် ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေးဈေးကွက်တွေမှာ စိုးရိမ်မှုမြင့်တက်လာပြီး ရေနံဈေး ဆက်တက်သလို အမေရိကန်အစိုးရငွေချေးစာချုပ် အတိုးနှုန်းတွေပါ ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့်တွေဆီ ရောက်လာပါတယ်။
အမေရိကန် နှစ် ၃၀ သက်တမ်း Treasury bond အတိုးနှုန်းက ဩဂုတ် ၁၈ ရက် အာရှဈေးကွက်အတွင်း ၅ ဒသမ ၃၂၁ ရာခိုင်နှုန်း အထိ တက်လာပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ် အလယ်ပိုင်းနောက်ပိုင်း နှစ် ၂၀ နီးပါးအတွင်း အမြင့်ဆုံး ဖြစ်လာပါတယ်။ နှစ် ၁၀ သက်တမ်း Treasury အတိုးနှုန်းကလည်း ၄ ဒသမ ၇၂၄ ရာခိုင်နှုန်း အထိ ရှိလာပါတယ်။
အမေရိကန်-အီရန် ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက် အမြန်ရနိုင်မယ့် အလားအလာ ပိုမိုနည်းလာတာနဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းက ရေနံတင်ပို့မှု အနှောင့်အယှက် ဆက်ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုကြောင့် Brent ရေနံတစ်စည် ဒေါ်လာ ၉၁ ဒသမ ၂၀ အထိ ရှိလာပြီး သုံးရက်ဆက်တိုက် ဈေးတက်ခဲ့ပါတယ်။
ရေနံဈေးတက်လာတာက ကမ္ဘာ့ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို ထပ်မံဖိအားပေးနိုင်တာကြောင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေက ရေရှည်အစိုးရဘွန်းတွေ ရောင်းချလာပြီး ဘွန်းဈေးကျ၊ အတိုးနှုန်းတက်တဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်ရဲ့ ရေရှည်ဘွန်းအတိုးနှုန်း မြင့်တက်မှုကို ဈေးကွက်က အဓိကစောင့်ကြည့်နေတယ်လို့ ဘဏ္ဍာရေးလေ့လာသူတွေက ဆိုပါတယ်။
ဂျပန်မှာလည်း နှစ် ၁၀ သက်တမ်း အစိုးရငွေချေးစာချုပ်အတိုးနှုန်းက ၂ ဒသမ ၉၄ ရာခိုင်နှုန်း အထိ တက်လာပြီး နှစ် ၃၀ အတွင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့်ကို ရောက်လာပါတယ်။
စတော့ဈေးကွက်တွေကတော့ အစပိုင်းတက်ခဲ့ရာကနေ ပြန်လည်အားနည်းသွားပါတယ်။ ဂျပန် Nikkei 225 က ၁ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး ဂျပန်မပါဝင်တဲ့ MSCI အာရှ-ပစိဖိတ်ညွှန်းကိန်းက ၀ ဒသမ ၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျခဲ့ပါတယ်။ တောင်ကိုရီးယား KOSPI က အစောပိုင်း ၃ ရာခိုင်နှုန်းကျော် တက်ခဲ့ပေမယ့် နောက်ပိုင်း ပြန်ကျပြီး အပြောင်းအလဲမရှိသလောက် ဖြစ်သွားပါတယ်။
အမေရိကန်စတော့ဈေးကွက်မှာလည်း S&P 500 က ပြီးခဲ့တဲ့နေ့မှာ ၀ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်း ကျပြီး Nasdaq Composite က ၀ ဒသမ ၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ လက်လီရောင်းအား မမျှော်လင့်ဘဲ ကျဆင်းလာတာလို စီးပွားရေးအချက်အလက်တွေ အားနည်းနေတာကြောင့် Federal Reserve က မကြာမီ အတိုးနှုန်းတိုးမယ်ဆိုတဲ့ ခန့်မှန်းချက်တွေ လျော့ကျနေပေမယ့် ရေနံဈေးတက်မှုကြောင့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ပြန်တက်လာနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုက ဘွန်းဈေးကွက်ကို ဖိအားပေးနေပါတယ်။
အမေရိကန်ဒေါ်လာညွှန်းကိန်းကတော့ နှစ်လအတွင်း အနိမ့်ဆုံးအနီးကနေ အနည်းငယ်ပြန်တက်ပြီး ၉၉ ဒသမ ၆၀ မှာ ရှိနေပါတယ်။ ရွှေဈေးကတော့ ဘွန်းအတိုးနှုန်း မြင့်တက်လာတဲ့ ဖိအားကြောင့် တစ်အောင်စ ဒေါ်လာ ၄,၄၀၂ ဒသမ ၈၉ အထိ ၀ ဒသမ ၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပါတယ်။
ဈေးကွက်လှုပ်ခတ်မှုရဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းက အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အီရန်နဲ့ အပစ်ရပ်သက်တမ်း ထပ်တိုးဖို့ မလိုလားဘူးလို့ ပြောထားတာနဲ့ အီရန်ဘက်ကလည်း သံတမန်ရေး မအောင်မြင်ရင် “အပြည့်အဝ ထိုးစစ်” စစ်ရေးအနေအထား ပြောင်းမယ်လို့ သတိပေးထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အမေရိကန်-အီရန် တင်းမာမှုဆက်မြင့်ပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားက ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ပိုမိုနှောင့်နှေးလာမယ်ဆိုရင် ရေနံဈေးနဲ့ ကမ္ဘာ့ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ထပ်မံမြင့်တက်လာနိုင်ပြီး စတော့၊ ဘွန်းနဲ့ ငွေကြေးဈေးကွက်တွေမှာလည်း လှုပ်ခတ်မှု ဆက်ရှိနိုင်ပါတယ်။