၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၆ | New Day Myanmar
အမေရိကန်နဲ့ အီရန်ကြား သုံးရက်ခန့် တိုက်ခိုက်မှုတွေ ယာယီငြိမ်သက်နေရာကနေ အမေရိကန်နဲ့ ဆော်ဒီအာရေဗျက အီရတ်နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းရှိ အီရန်မဟာမိတ် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေရဲ့ စခန်းတွေကို ပူးတွဲလေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အီရန်ကလည်း ဂျော်ဒန်ရှိ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်းတွေကို ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်တွေနဲ့ ပြန်လည်ပစ်ခတ်ခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်နဲ့ ဆော်ဒီတိုက်လေယာဉ်တွေဟာ ဇူလိုင် ၂၈ ရက်မှာ အီရတ်အရှေ့ပိုင်းရှိ လက်နက်နဲ့ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးစခန်းတွေ အပါအဝင် နေရာအများအပြားကို တိကျတဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ အမေရိကန်ဗဟိုစစ်ဌာနချုပ် (CENTCOM) က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။
အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) ရဲ့ ညွှန်ကြားမှုနဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ ၇၂ နာရီအတွင်း အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ဆော်ဒီစွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို ဒရုန်းအကြိမ် ၃၀ ကျော် တိုက်ခိုက်ဖို့ ကြိုးပမ်းခဲ့တာကို တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်တယ်လို့ CENTCOM က ဆိုပါတယ်။ အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့တွေကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေ မအောင်မြင်ခဲ့ဘူးလို့လည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
ဆော်ဒီကတော့ စစ်ရေးတင်းမာမှုကို မလိုလားပေမဲ့ မိမိနိုင်ငံအပေါ် ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှုတိုင်းကို တုံ့ပြန်မယ်လို့ သတိပေးပါတယ်။ ဆော်ဒီလေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့က အရှေ့ပိုင်းပြည်နယ်နဲ့ ရီယာ့ဒ်မြို့ရှိ ရေနံစက်ရုံတွေကို ပစ်မှတ်ထားလာတဲ့ ဒရုန်းတွေကို ဇူလိုင် ၂၈ ရက်မှာ ပစ်ချခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အမေရိကန်နဲ့ ဆော်ဒီရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အီရတ်စစ်တပ်လက်အောက် တရားဝင်ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ပြည်သူ့စည်းရုံးရေးတပ်ဖွဲ့ (PMF) ရဲ့ ဌာနချုပ်နဲ့ စခန်းတချို့ ထိမှန်ခဲ့ပါတယ်။ တပ်ဖွဲ့ဝင်တချို့ သေဆုံးပြီး တချို့ဒဏ်ရာရခဲ့သလို အဆောက်အအုံတွေလည်း ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ PMF က ပြောပေမဲ့ အရေအတွက်အတိအကျ မထုတ်ပြန်သေးပါဘူး။
PMF ဟာ အီရန်နဲ့နီးစပ်တဲ့ ရှီးယားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ အဓိကပါဝင်တဲ့ ညွန့်ပေါင်းတပ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ်ကတည်းက အီရတ်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဖွဲ့ဝင်လက်နက်ကိုင်အချို့ဟာ သီးခြားလွတ်လပ်စွာ လှုပ်ရှားနေပြီး အမေရိကန်စစ်စခန်းတွေကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူးပါတယ်။
အီရတ်ရှိ အီရန်မဟာမိတ်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေကတော့ ဆော်ဒီကို ဒရုန်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်ကို ငြင်းဆိုထားပါတယ်။ အီရန်ကလည်း တခြားနိုင်ငံတွေကနေ ဆော်ဒီပစ်မှတ်တွေဆီ ပစ်ခတ်မှုတွေနဲ့ ဆက်နွှယ်ခြင်းမရှိဘူးလို့ ငြင်းဆိုပြီး ဒေသတွင်းတိုက်ခိုက်မှုအားလုံးကို အီရန်နဲ့ ချိတ်ဆက်စွပ်စွဲခြင်းဟာ “အကြီးမားဆုံး တွက်ချက်မှုအမှား” ဖြစ်တယ်လို့ သတိပေးပါတယ်။
အမေရိကန်နဲ့ ဆော်ဒီရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုအပြီးမှာ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်က ဂျော်ဒန်နိုင်ငံရှိ Muwaffaq Salti လေတပ်အခြေစိုက်စခန်းနဲ့ အမေရိကန်ဗဟိုစစ်ဌာနချုပ်ရုံးကို ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်တွေနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာပါတယ်။
ဂျော်ဒန်စစ်တပ်ကတော့ နိုင်ငံအတွင်းကို ပစ်ခတ်လာတဲ့ အီရန်ဒုံးကျည်ငါးစင်းကို ကြားဖြတ်ပစ်ချနိုင်ခဲ့ပြီး ထိခိုက်သေဆုံးမှု ရှိ၊ မရှိကိုတော့ ချက်ချင်းမသိရသေးပါဘူး။
တချိန်တည်းမှာပဲ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအတွင်း “တရားမဝင်နဲ့ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ လမ်းကြောင်း” ကနေ ဖြတ်သန်းတယ်လို့ဆိုတဲ့ ရေနံတင်သင်္ဘောသုံးစီးကို တိုက်ခိုက်ပြီး ရပ်တန့်စေခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒီပြောဆိုချက်ကို သီးခြားအတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။
ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ ရေနံရဲ့ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဖြတ်သန်းရာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှာ တင်းမာမှု ပြန်မြင့်တက်လာတာနဲ့ အီရတ်အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံစိမ်းစျေးဟာ တစည်ကို ဒေါ်လာ ၃ ဒေါ်လာကျော် ပြန်လည်မြင့်တက်ခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က နှစ်ပတ်ကြာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ယာယီရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး အီရန်ဘက်ကလည်း တိုက်ခိုက်မှုတွေ လျှော့ချခဲ့တာကြောင့် ဒေသတွင်းအခြေအနေ ခေတ္တငြိမ်သက်ခဲ့ပေမဲ့ အခုအပြန်အလှန်တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် စစ်ပွဲပိုမိုကျယ်ပြန့်လာနိုင်တဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေ ပြန်မြင့်တက်လာပါတယ်။
ပုံစာ – ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့၊ အီရန်နိုင်ငံ၊ Bandar Abbas ကမ်းခြေအနီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားရှိ သင်္ဘောများ။
