ဩဂုတ် ၂၂၊ ၂၀၂၆ | New Day Myanmar
မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် နိုင်ငံ ၇၅ နိုင်ငံက လျှောက်ထားသူတွေအတွက် အမေရိကန် လူဝင်မှုဗီဇာ (immigrant visa) ထုတ်ပေးတာ ရပ်ဆိုင်းထားတဲ့ Trump အစိုးရရဲ့ မူဝါဒကို ဥပဒေနဲ့ မညီဘူးလို့ အမေရိကန်ဖက်ဒရယ်တရားသူကြီးတစ်ဦးက ဆုံးဖြတ်ပြီး ပယ်ဖျက်လိုက်ပါတယ်။
နယူးယောက် မန်ဟက်တန်က အမေရိကန်ခရိုင်တရားသူကြီး ဂျန်နက် ဗားဂက်စ် (Jeannette Vargas) က ဩဂုတ် ၂၁ ရက်မှာ ဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့တာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက ဒီလိုနိုင်ငံသားဖြစ်မှုအပေါ် အခြေခံပြီး လူဝင်မှုဗီဇာထုတ်ပေးတာ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ရပ်ဆိုင်းဖို့ အခွင့်အာဏာမရှိဘူးလို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။
တရားသူကြီး Vargas က အဲဒီမူဝါဒဟာ “သိသိသာသာ ဥပဒေနဲ့မညီတဲ့ မူဝါဒ” ဖြစ်ပြီး အမေရိကန် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဥပဒေအရ ကောင်စစ်ဝန်အရာရှိတွေက လျှောက်ထားသူတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ အခြေအနေကို စစ်ဆေးဆုံးဖြတ်ရမယ့် စနစ်ကို နိုင်ငံသားဖြစ်မှုတစ်ခုတည်းနဲ့ လုံးဝပိတ်ပင်လိုက်တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တရားရုံးက အဲဒီမူဝါဒကို Administrative Procedure Act အောက်မှာ ပယ်ဖျက်ထားပါတယ်။
Trump အစိုးရဟာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်ကစပြီး နိုင်ငံ ၇၅ နိုင်ငံက အမေရိကန်မှာ အမြဲတမ်းနေထိုင်ဖို့ လျှောက်ထားတဲ့ immigrant visa လျှောက်ထားသူတွေကို ဗီဇာထုတ်ပေးတာ ရပ်ဆိုင်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက အဲဒီနိုင်ငံတွေက လာသူတွေဟာ အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ လူမှုဖူလုံရေးနဲ့ အများပြည်သူအကူအညီတွေအပေါ် မှီခိုလာနိုင်ခြေ မြင့်မားတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်ပေးခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီစာရင်းထဲမှာ မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ လာအို၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ပါကစ္စတန်၊ နီပေါ၊ ဘရာဇီး၊ ကိုလံဘီယာ၊ ရုရှား၊ နိုင်ဂျီးရီးယား၊ ဆိုမာလီယာ၊ အီရန်နဲ့ အီရတ် အပါအဝင် အာရှ၊ အာဖရိက၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊ လက်တင်အမေရိကနဲ့ ဥရောပနိုင်ငံတချို့ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီမူဝါဒဟာ ခရီးသွားဗီဇာ၊ ကျောင်းသားဗီဇာ စတဲ့ non-immigrant visa အားလုံးကို ၇၅ နိုင်ငံလုံးအတွက် ပိတ်ထားတာ မဟုတ်ဘဲ အမေရိကန်ကို အမြဲတမ်းပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ဖို့ အသုံးပြုတဲ့ immigrant visa တွေကို အဓိက ရပ်ဆိုင်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် “နိုင်ငံ ၇၅ နိုင်ငံကို ဗီဇာအားလုံး ပိတ်ထားတာ” လို့ နားလည်ရင် မမှန်ပါဘူး။
အဲဒီမူဝါဒကို ဆန့်ကျင်ပြီး Catholic Legal Immigration Network (CLINIC)၊ African Communities Together အပါအဝင် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူအခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေ၊ ဗီဇာလျှောက်ထားသူတွေနဲ့ နိုင်ငံခြားက မိသားစုဝင်တွေကို အမေရိကန်ခေါ်ယူဖို့ စပွန်ဆာပေးထားတဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံသားတွေက တရားစွဲခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
တရားသူကြီး Vargas က နိုင်ငံသားဖြစ်မှုတစ်ခုတည်းအပေါ် အခြေခံပြီး လူဝင်မှုဗီဇာထုတ်ပေးတာကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် တားမြစ်တာဟာ အမေရိကန်ကွန်ဂရက်က သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဥပဒေစနစ်ကို ကျော်လွန်တာဖြစ်တယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ပါတယ်။ Trump အစိုးရဘက်ကတော့ ဒီတရားရုံးဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ထားတာ မရှိသေးပါဘူး။
မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက်တော့ ဒီတရားရုံးဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် အမေရိကန်ဗီဇာပိတ်ပင်မှုအားလုံး ချက်ချင်းပျက်ပြယ်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အရေးကြီးတဲ့အချက်က Trump အစိုးရဟာ သီးခြား Presidential Proclamation 10998 အရ ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်ကစပြီး မြန်မာအပါအဝင် နိုင်ငံ ၁၉ နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံသားတွေအတွက် immigrant နဲ့ non-immigrant visa အမျိုးအစားအများစု ထုတ်ပေးတာကို ကန့်သတ်ထားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီသီးခြားဗီဇာပိတ်ပင်မှုဟာ အခု ၇၅ နိုင်ငံဆိုင်ရာ တရားရုံးဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ တိုက်ရိုက်ပယ်ဖျက်ခံထားရတာ မဟုတ်ပါဘူး။
Presidential Proclamation 10998 အောက်မှာတော့ အမေရိကန်အမြဲတမ်းနေထိုင်ခွင့်ရှိသူ၊ သတ်မှတ်ထားတဲ့ သံတမန်နဲ့ အစိုးရတာဝန်ရှိသူတွေ၊ အခြားမပိတ်ပင်ထားတဲ့ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်နဲ့ လျှောက်ထားတဲ့ နိုင်ငံသားနှစ်မျိုး ကိုင်ဆောင်သူတွေ၊ အမေရိကန်အစိုးရအတွက် အလုပ်လုပ်ခဲ့သူတချို့နဲ့ နိုင်ငံအကျိုးစီးပွားဆိုင်ရာ ခြွင်းချက်တချို့ ရှိပါတယ်။
ဒါကြောင့် အခုဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ ၇၅ နိုင်ငံအပေါ် “public charge” အကြောင်းပြချက်နဲ့ ချမှတ်ထားတဲ့ လူဝင်မှုဗီဇာရပ်ဆိုင်းမှုကို ကြီးမားတဲ့ တရားရေးထိုးနှက်ချက်တစ်ခု ဖြစ်ပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက် အမေရိကန်ဗီဇာလျှောက်ထားခွင့် ပုံမှန်အတိုင်း အပြည့်အဝပြန်ဖွင့်ပြီလို့ ဆိုလို့မရသေးပါဘူး။