ဩဂုတ် ၅၊ ၂၀၂၆ | New Day Myanmar
မြန်မာ–အိန္ဒိယနယ်စပ်က မသတ်မှတ်ရသေးတဲ့ နယ်နိမိတ်အပိုင်းတွေကို အပြီးသတ်သတ်မှတ်နိုင်ဖို့ မြေဧရိယာ ၁ ဒသမ ၄၄ စတုရန်းမိုင်ခန့် အပြန်အလှန်လဲလှယ်မယ့် အဆိုပြုချက်တစ်ရပ်ကို အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရက လေ့လာနေတယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။
အဲဒီသတင်းတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ရန်ဒီယာ ဂျိုင်စဝါလ်က မြန်မာနဲ့ အိန္ဒိယကြား နယ်နိမိတ် မဖြေရှင်းရသေးတဲ့ နေရာတချို့ရှိနေပြီး အဲဒီနယ်နိမိတ်အပိုင်းတွေအတွက် နှစ်နိုင်ငံကြား ဆွေးနွေးနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မြေယာလဲလှယ်ရေး သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် ရရှိထားပြီလို့တော့ အိန္ဒိယအစိုးရက တရားဝင်ကြေညာခြင်း မရှိသေးပါဘူး။
ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ မြေယာလဲလှယ်ရေးအစီအစဉ်ဟာ မဏိပူရပြည်နယ်၊ ချန်ဒယ်ခရိုင်လို နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ရေး ကြန့်ကြာနေတဲ့ ဒေသတွေမှာ ပြဿနာဖြေရှင်းနိုင်ဖို့နဲ့ နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးတည်ဆောက်ရေးကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်တာဖြစ်နိုင်တယ်လို့ လုံခြုံရေးလေ့လာသူတွေက သုံးသပ်ထားပါတယ်။
အိန္ဒိယနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံတို့ဟာ အာရူနာချယ်ပရာဒေ့ရှ်၊ နာဂလန်း၊ မဏိပူရနဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်တို့တစ်လျှောက် နယ်စပ်အရှည် ၁,၆၄၃ ကီလိုမီတာခန့် ထိစပ်နေပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ မဏိပူရပြည်နယ်က မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ နယ်စပ် ၃၉၈ ကီလိုမီတာခန့် ထိစပ်ထားပါတယ်။
အိန္ဒိယအစိုးရဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကစပြီး နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးတည်ဆောက်ရေးနဲ့ နယ်စပ်အခြေခံအဆောက်အအုံ ဖွံ့ဖြိုးရေးကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စစ်ရေးပဋိပက္ခ၊ ဒုက္ခသည်ဝင်ရောက်မှု၊ မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုမှုနဲ့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်လက်နက်ကိုင်လှုပ်ရှားမှုတွေကို လုံခြုံရေးစိန်ခေါ်မှုတွေအဖြစ် အိန္ဒိယဘက်က သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
မဏိပူရပြည်နယ်အတွင်း မြန်မာနဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ နယ်စပ်တစ်လျှောက် ခြံစည်းရိုးတည်ဆောက်ရေးဟာ အနှောင့်အယှက်တွေ၊ ဆောက်လုပ်ရေးပစ္စည်းခိုးယူမှုတွေ၊ သံတိုင်ဖျက်ဆီးခံရမှုတွေနဲ့ ဖောက်ခွဲရေးပစ္စည်းတွေ တွေ့ရှိမှုကြောင့် နှောင့်နှေးနေတယ်လို့ အိန္ဒိယဘက်က ဆိုပါတယ်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှာလည်း မဏိပူရပြည်နယ်၊ ချန်ဒယ်ခရိုင်အတွင်း အသစ်တည်ဆောက်ထားတဲ့ နယ်စပ်ခြံစည်းရိုးတချို့ ဖြတ်တောက်ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရတာကြောင့် ရဲတပ်ဖွဲ့က အမှုဖွင့်ခဲ့ပါတယ်။
အိန္ဒိယအစိုးရဟာ မြန်မာနဲ့ နယ်စပ်တစ်လျှောက် လွတ်လပ်စွာသွားလာခွင့်စနစ် (Free Movement Regime—FMR) ကိုလည်း ဖျက်သိမ်းဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်။ အဲဒီစနစ်အရ ယခင်က နယ်စပ်နှစ်ဖက်က တိုင်းရင်းသားတွေဟာ ဗီဇာနဲ့ ခရီးသွားစာရွက်စာတမ်းမလိုဘဲ တစ်ဖက်နိုင်ငံအတွင်း ၁၆ ကီလိုမီတာအထိ သွားလာခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။
အိန္ဒိယဘက်ကတော့ တရားမဝင်ဝင်ရောက်မှု၊ မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုမှုနဲ့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်လက်နက်ကိုင်လှုပ်ရှားမှုတွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ မြန်မာနဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ နယ်စပ်တစ်လျှောက်လုံးမှာ ခြံစည်းရိုးတည်ဆောက်သွားမယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။
လက်ရှိအချိန်အထိ မြန်မာနဲ့ အိန္ဒိယကြား မြေယာလဲလှယ်ရေး သဘောတူညီချက် ရရှိထားကြောင်း တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားခြင်း မရှိသေးဘဲ မပြီးပြတ်သေးတဲ့ နယ်နိမိတ်အပိုင်းတွေအတွက် နှစ်ဖက်ဆွေးနွေးမှုတွေ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။