ဩဂုတ် ၁၇၊ ၂၀၂၆ | New Day Myanmar
အမေရိကန်နဲ့ တောင်ကိုရီးယားတို့ရဲ့ နှစ်စဉ်ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွေကို သိသိသာသာ လျှော့ချဖို့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရမ့် က ပင်တဂွန်ကို ညွှန်ကြားလိုက်ပါတယ်။ မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအွန် နဲ့ ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်နေတာနဲ့ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု ကုန်ကျစရိတ်မြင့်မားတာတွေကို ထရမ့်က အကြောင်းပြထားပါတယ်။
ထရမ့်က ဩဂုတ် ၁၆ ရက်မှာ လူမှုကွန်ရက်ကနေ ပြောရာမှာ အမေရိကန်-တောင်ကိုရီးယား ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွေဟာ ကုန်ကျစရိတ်များတဲ့အပြင် မြောက်ကိုရီးယားကို “မသင့်လျော်သလို ရန်လိုတဲ့ အချက်ပြမှု” ပေးနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လေ့ကျင့်မှုကို အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းဖို့ နောက်ကျနေပြီဖြစ်တာကြောင့် သိသိသာသာလျှော့ချဖို့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပီတ် ဟက်ဂ်ဆက်သ် ကို ညွှန်ကြားထားတယ်လို့ ထရမ့်က ပြောပါတယ်။
ထရမ့်က မြောက်ကိုရီးယားဟာ သူသမ္မတတာဝန်ယူထားချိန်မှာ အမေရိကန်အပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုမလုပ်ဘဲ လေးစားမှုရှိရှိ ပြုမူနေတယ်လို့ ဆိုပြီး ကင်ဂျုံအွန်နဲ့ သူ့ရဲ့ ဆက်ဆံရေးဟာ “အလွန်ကောင်းမွန်တယ်” လို့ ပြောထားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် တောင်ကိုရီးယားက အီရန်အရေးမှာ အမေရိကန်နဲ့ ပူးပေါင်းဖို့ ငြင်းဆိုခဲ့တာကိုလည်း ထရမ့်က မကျေနပ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောပါတယ်။ အမေရိကန်အနေနဲ့ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု ကုန်ကျစရိတ်အများစုကို ဆက်လက်ကျခံနေရတာကိုလည်း သူက ဝေဖန်ထားပါတယ်။
ထရမ့်ရဲ့ ညွှန်ကြားချက် ထွက်လာချိန်မှာ အမေရိကန်နဲ့ တောင်ကိုရီးယားတို့ရဲ့ အဓိကနှစ်စဉ်စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Ulchi Freedom Shield (UFS) ကို ဒီနေ့ ဩဂုတ် ၁၇ ရက်ကစပြီး ဩဂုတ် ၂၇ ရက်အထိ ကျင်းပဖို့ စီစဉ်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနှစ်လေ့ကျင့်မှုမှာ တောင်ကိုရီးယားတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၈,၀၀၀ ခန့် ပါဝင်ဖို့ စီစဉ်ထားပါတယ်။
အမေရိကန်နဲ့ တောင်ကိုရီးယားတပ်ဖွဲ့တွေဟာ ပူးတွဲတပ်ဖွဲ့စစ်ဆင်ရေး၊ တိုက်ရိုက်ကျည်သုံး လေ့ကျင့်မှု၊ တိကျတဲ့ ပစ်မှတ်တိုက်ခိုက်မှု၊ မြစ်ချောင်းဖြတ်ကူးစစ်ဆင်ရေးနဲ့ စစ်လက်နက်ပစ္စည်း ဖြန့်ချထားရေး စတဲ့ လေ့ကျင့်မှုတွေ လုပ်ဖို့ စီစဉ်ထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု၊ GPS အနှောင့်အယှက်နဲ့ ဆိုက်ဘာတိုက်ခိုက်မှုတွေကို တုံ့ပြန်နိုင်ရေးလည်း ဒီနှစ် လေ့ကျင့်မှုမှာ ထည့်သွင်းထားပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ထရမ့်ရဲ့ လျှော့ချရေးညွှန်ကြားချက် ထွက်လာပြီးနောက်မှာတောင် တောင်ကိုရီးယားက လေ့ကျင့်မှုကို စီစဉ်ထားတဲ့အတိုင်း ဒီနေ့ စတင်ခဲ့တယ်လို့ တောင်ကိုရီးယားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက အတည်ပြုထားပါတယ်။ လက်တွေ့လေ့ကျင့်မှုတွေထဲက ဘယ်အစိတ်အပိုင်းတွေကို ဘယ်လောက်အထိ လျှော့ချမလဲဆိုတာကိုတော့ အသေးစိတ် မထုတ်ပြန်သေးပါဘူး။
မြောက်ကိုရီးယားကတော့ အဲဒီစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကို အရင်ကတည်းက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ထားပြီး မနှစ်ကထက်တောင် ပိုမိုရန်စတဲ့ လေ့ကျင့်မှုဖြစ်တယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။ အမေရိကန်၊ ဂျပန်နဲ့ တောင်ကိုရီးယား စစ်ရေးပူးပေါင်းမှုဟာ နျူကလီးယားမဟာမိတ်ပုံစံဘက် ဦးတည်နေတယ်လို့ မြောက်ကိုရီးယားက စွပ်စွဲပြီး နျူကလီးယားတားဆီးရေးစွမ်းရည်ကို ပိုမိုမြှင့်တင်မယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။
Ulchi Freedom Shield မစတင်ခင် ရက်ပိုင်းအတွင်း မြောက်ကိုရီးယားက ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည် စမ်းသပ်ပစ်လွှတ်မှုတွေ ပြန်လည်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဩဂုတ် ၁၃ ရက်မှာလည်း ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ် အရှေ့ဘက်ပင်လယ်ဘက်ကို ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်တစ်စင်း ပစ်လွှတ်ခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်စစ်တပ်ကတော့ အမေရိကန်-တောင်ကိုရီးယား ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုဟာ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်နဲ့ ဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး၊ လုံခြုံရေးအတွက် မဟာမိတ်နှစ်နိုင်ငံရဲ့ စစ်ရေးအဆင်သင့်ဖြစ်မှုကို ထိန်းသိမ်းဖို့ အရေးကြီးတယ်လို့ အရင်က ပြောထားပါတယ်။
ထရမ့်ရဲ့ အခုညွှန်ကြားချက်ဟာ မြောက်ကိုရီးယားနဲ့ ဆွေးနွေးရေး ပြန်လည်စတင်ဖို့ လမ်းဖွင့်တဲ့ အချက်ပြမှုတစ်ခု ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ လေ့လာသူတချို့က သုံးသပ်ထားပေမယ့် ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွေ လျှော့ချတာက မြောက်ကိုရီးယားရဲ့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို တကယ်လျှော့ချစေနိုင်မလားဆိုတာ မရှင်းလင်းသေးပါဘူး။