ဩဂုတ် ၈၊ ၂၀၂၆ | New Day Myanmar
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ယာယီကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအခြေအနေ (Temporary Protected Status – TPS) နဲ့ နေထိုင်နေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၄,၀၀၀ ခန့်အတွက် ကာကွယ်ခွင့်ကို သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်အစိုးရက ရုပ်သိမ်းနိုင်ဖို့ ဖက်ဒရယ်တရားရုံးတွေက လမ်းဖွင့်ပေးလိုက်တာကြောင့် ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရနိုင်တဲ့ အန္တရာယ် ပိုမိုမြင့်တက်လာပါတယ်။
မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် ဘော်စတွန်မြို့နဲ့ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ချီကာဂိုမြို့ရှိ ဖက်ဒရယ်တရားသူကြီး ၂ ဦးက ဩဂုတ် ၇ ရက်မှာ တောင်ဆူဒန်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက် TPS ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းပေးဖို့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးအခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူတွေ တင်သွင်းထားတဲ့ နောက်ဆုံးကြိုးပမ်းမှုတွေကို ပယ်ချခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
TPS ဟာ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ဒါမှမဟုတ် ထူးခြားတဲ့ အန္တရာယ်ရှိအခြေအနေတွေကြောင့် ကိုယ့်နိုင်ငံကို ပြန်လို့မရသေးတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေကို အမေရိကန်မှာ ယာယီနေထိုင်ခွင့်နဲ့ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပေးထားတဲ့ အစီအစဉ်ဖြစ်ပါတယ်။
Reuters အချက်အလက်အရ TPS ရုပ်သိမ်းမှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသား ၄,၀၀၀ ခန့်နဲ့ တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံသား ၂၃၂ ဦးခန့် ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။
အမေရိကန် အမိမြေလုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာန (DHS) က ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလကတည်းက မြန်မာနဲ့ တောင်ဆူဒန်နိုင်ငံသားတွေအတွက် TPS သတ်မှတ်ချက်ကို ရပ်ဆိုင်းဖို့ စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံရေးနဲ့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။
လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးအခွင့်အရေး ရှေ့နေတွေက DHS မှာ TPS ကို အဆုံးသတ်ဖို့ တရားဝင်အာဏာ မရှိဘူးလို့ စောဒကတက်ခဲ့ပေမယ့် ဘော်စတွန်ရှိ အမေရိကန်ခရိုင်တရားသူကြီး Patti Saris က အဲဒီအဆိုကို ပယ်ချခဲ့ပါတယ်။ ချီကာဂိုရှိ တရားသူကြီး Matthew Kennelly ကလည်း မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ TPS အမှုမှာ အလားတူဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။
အမှုတွေ ဆက်လက်စစ်ဆေးနေချိန်မှာ TPS ရရှိထားသူတွေကို “administrative stay” နဲ့ အမေရိကန်မှာ ဆက်လက်နေထိုင်၊ အလုပ်လုပ်ခွင့် ယာယီပေးထားခဲ့ပေမယ့် တရားရုံးဆုံးဖြတ်ချက်အသစ်တွေကြောင့် အဲဒီကာကွယ်မှုတွေ ဆုံးရှုံးပြီး ပဋိပက္ခနဲ့ မတည်ငြိမ်မှုတွေ ဆက်ရှိနေတဲ့ နိုင်ငံတွေဆီ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခံရနိုင်တယ်လို့ လူဝင်မှုအခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေက သတိပေးထားပါတယ်။
အမေရိကန်တရားရုံးတွေက TPS ရုပ်သိမ်းမှုကို တားဆီးနိုင်တဲ့ အောက်တရားရုံးတွေရဲ့ အာဏာကို အမေရိကန်တရားရုံးချုပ်က ဇွန်လအတွင်း ကန့်သတ်ခဲ့ပြီး ဟေတီနဲ့ ဆီးရီးယားနိုင်ငံသား ထောင်နဲ့ချီအတွက် အလားတူ TPS ကာကွယ်မှုတွေ အဆုံးသတ်ခွင့် ပြုထားခဲ့ပါတယ်။
DHS ဥပဒေအကြံပေးအရာရှိ James Percival ကတော့ လက်ရှိတရားရုံးဆုံးဖြတ်ချက်တွေအရ အီသီယိုးပီးယားနဲ့ ဆိုမာလီယာနိုင်ငံသားတွေအတွက် TPS ရုပ်သိမ်းမှုသာ တရားရုံးက ပိတ်ဆို့ထားဆဲဖြစ်တယ်လို့ ပြောထားပါတယ်။
လက်ရှိဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် TPS ရရှိထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၄,၀၀၀ ခန့်ကို ချက်ချင်းပြည်နှင်မယ်လို့ ဆိုလိုတာမဟုတ်ပေမယ့် ယာယီကာကွယ်ခွင့် အဆုံးသတ်နိုင်ပြီး အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်နဲ့ အမေရိကန်မှာ နေထိုင်ခွင့် ဆုံးရှုံးနိုင်တဲ့ အခြေအနေ ပိုမိုနီးကပ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။