၃ မတ် ၂၀၂၆ | New Day Myanmar
ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားဆိုတာ ကမ္ဘာ့ရေနံသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် အရေးကြီးဆုံးလမ်းကြောင်းတွေထဲက တစ်ခုပါ။ ကမ္ဘာ့နေ့စဉ် ရေနံသုံးစွဲမှုရဲ့ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ဒီလမ်းကြောင်းကနေ ဖြတ်သန်းပါတယ်။ အခုလို အီရန်ဘက်က ပိတ်ဆို့မယ်လို့ ကြေညာလာတာကြောင့် ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်စျေးကွက်တစ်ခုလုံး လှုပ်ခတ်သွားပါတယ်။
အီရန်ရဲ့ Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) က ရေလက်ကြားကို ပိတ်ထားပြီလို့ ပြောထားပါတယ်။ သင်္ဘောတွေ ဝင်လာရင် တိုက်ခိုက်မယ်လို့လည်း ခြိမ်းခြောက်ထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အမေရိကန်ဘက်က United States Central Command (CENTCOM) ကတော့ လမ်းကြောင်းတွေ ပွင့်လင်းနေဆဲပါလို့ ပြန်ပြောထားပါတယ်။
ဒီလို အပြန်အလှန် ပြောကြားချက်တွေက သတင်းအချက်အလက် စစ်ဆင်ရေးလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ လက်တွေ့ပိတ်ထားမထားဆိုတာထက် “ပိတ်ထားနိုင်တယ်” ဆိုတဲ့ အခြေအနေတင်ပဲ ရေနံစျေးနှုန်းတွေ ခုန်တက်သွားပါတယ်။ နောက်ဆုံး စျေးနှုန်းတွေက ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တက်သွားပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီနောက်ပိုင်း အမြင့်ဆုံးအဆင့်ကို ရောက်ခဲ့ပါတယ်။
အခု တင်းမာမှုတွေ စတင်လာတဲ့ နောက်ခံမှာ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ရဲ့ အီရန်ပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ပါဝင်ပါတယ်။ အီရန်အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် Ali Khamenei သေဆုံးခဲ့ပြီးနောက် အီရန်ဘက်က တုံ့ပြန်မှုတွေ ပိုပြီး ပြင်းထန်လာပါတယ်။
ဒုံးကျည်တွေကို အစ္စရေးပေါ် ပစ်လွှတ်ခဲ့သလို၊ ကာတာ၊ ကူဝိတ်နဲ့ ယူအေအီးရှိ အမေရိကန်တပ်စခန်းတွေကိုပါ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ယီမင်ရှိ ဟူသီအဖွဲ့တွေက ပင်လယ်နီမှာ သင်္ဘောတွေကို တိုက်ခိုက်လာတာတွေ ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒီလို စစ်မျက်နှာတွေ တိုးလာတာဟာ ဒေသတွင်းပဋိပက္ခကနေ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းကို လှမ်းတက်နိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိနေပါတယ်။
ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အကျဉ်းဆုံးနေရာမှာ ၃၃ ကီလိုမီတာလောက်ပဲ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပိတ်ဆို့ဖို့ စစ်ရေးအရ မခက်ခဲပါဘူး။ ဒါပေမယ့် တကယ်ပိတ်လိုက်မယ်ဆိုရင် ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ အီရတ်၊ ယူအေအီးတို့ရဲ့ ရေနံထွက်ပေါက်တွေ ထိခိုက်ပြီး ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်စျေးနှုန်းတွေ မတည်မငြိမ်ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနဲ့ စီးပွားရေးကျဆင်းမှု အန္တရာယ်လည်း တိုးလာနိုင်ပါတယ်။
အခုအခြေအနေဟာ ရိုးရိုးဒေသတွင်း ပြဿနာမဟုတ်တော့ပါဘူး။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်လုံခြုံရေးကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ အကျပ်အတည်းတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ဆက်လက် ပြင်းထန်လာမလား၊ သို့မဟုတ် သံတမန်ရေးနည်းလမ်းနဲ့ တင်းမာမှုလျှော့ချနိုင်မလားဆိုတာကို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေ စောင့်ကြည့်နေကြပါတယ်။
